Erkekte Kısırlık Nedenleri

Sperm kalitesizliği: Erkekte kısırlık nedenlerinin başlıca sebeplerinden biri sperm sayısının düşük olmasıdır. Aynı şekilde sperm hareketlerinin kötü olması, yani yumurtaya ulaşmak için rahim kanalından yüzerek geçememesi ya da bozuk şekil (morfoloji) sebebiyle yumurtanın dış yüzeyini delip içeri girememesi de temel sebepler arasındadır.

Bir başka olasılık ise spermin olmaması ya da sperm üretilmemesi durumudur ki bunun sebeplerinden biri de sperm yollarında olan tıkanıklıktır.

• Varikosel: Testiste bulunan toplar damarların genişlemesi durumudur.
• İnmemiş testis: Anne karnında bebek geliştikçe testisler kasık kanalından yerleşecekleri torbaya (skrotum) doğru hareket eder. Bu hareket tüm gebelik dönemince devam eder ve doğumdan kısa süre önce her iki testis torbaya yerleşir. Tek veya her iki testisin torbaya yerleşememesine inmemiş testis denir. Normal sperm üretimi için testislerin vücut sıcaklığından birkaç derece daha düşük ısıda bulunmaları gerekmektedir. Bu nedenle, cerrahi olarak düzeltilmiş olsa bile, inmemiş testis fertilite problemlerine yol açabilir.
• Hormonal bozukluklar(hipofiz, tiroid ve testis bezlerinden salınan hormonlardaki sorunlar)
• Spermlerin yapısındaki bozukluklar, sperm sayısı ve hareketli sperm oranındaki yetersizlik
• Genetik anormallikler
• Travma ve testis enfeksiyonları (epididim enfeksiyonları ve eğer testis tutulumu eklenirse kabakulak hastalığı gibi)
• İmmünolojik problemler (antikor adı verdiğimiz spermlere karşı oluşup onları yok eden maddelerin olması),
• Sperm kanallarındaki tıkanıklıklar: Enfeksiyonların neden olduğu tıkanıklıklar, sperm atılımını bozarak kısırlık nedeni olabilir.
• Retrograd ejakülasyon: Meninin (semenin), penisten dışarı atılması yerine mesaneye akması durumuna retrograd ejakülasyon denir. Şeker hastalığı, geçirilmiş prostat ameliyatı gibi durumlar retrograd ejakülasyon gözlenmesine neden olabilmektedir.
• Vazektomi: Doğum kontrolü amacıyla erkekte sperm kanallarının bağlanması durumudur. Cerrahi uygulama ile işlem geri alınsa bile semenden sperm elde edilemeyebilir.
• Kanser: Kanser cerrahi uygulamaları, verilen ilaçlar ya da radyasyon kısırlık nedenlerinden biri olmaktadır.
• Yaş: Yaş ilerledikçe kadında olduğu gibi erkekte de hormonal değişiklikler olmakta, ender de olsa sperm üretimindeki azalma kısırlık nedeni olmaktadır.

Erkek Üreme Sağlığını Olumsuz Etkileyen Faktörler

• Sigara ve yüksek düzeyde alkol kullanımı erkek üremesini olumsuz etkilemektedir.
• Aşırı kilo ve ilgili ilaç kullanımı da erkek kısırlık faktörlerinden biridir.
• Yüksek ısının testisler üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle erkekler için sıkı pantolonlar, testisi vücuda yakın tutan slipler ve aşırı sıcak banyolardan kaçınmak gerekir.

Sık Sorulan Sorular

1. Erkek kısırlığının en sık nedenleri nelerdir?
Erkek kısırlığı; sperm sayısının düşük olması, sperm hareketliliğinin yetersizliği, sperm morfolojisindeki bozukluklar, varikosel, hormonal veya genetik sorunlar, sperm kanallarındaki tıkanıklıklar ve bazı enfeksiyonlar gibi farklı nedenlere bağlı gelişebilir.

2. Sperm kalitesizliği ne demektir?
Sperm kalitesi değerlendirilirken sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisi başta olmak üzere farklı parametreler incelenir. Bu parametrelerden bir veya birkaçındaki bozukluk, gebelik şansını olumsuz etkileyebilir.

3. Sperm sayısının düşük olması çocuk sahibi olmaya engel midir?
Sperm sayısının düşük olması gebelik olasılığını azaltabilir ancak tek başına çocuk sahibi olunamayacağı anlamına gelmez. Sperm hareketliliği, morfolojisi, kadın yaşı ve diğer üreme faktörleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

4. Sperm hareketliliği neden düşer?
Varikosel, enfeksiyonlar, hormonal bozukluklar, bazı genetik faktörler, sigara kullanımı, aşırı kilo ve yüksek ısıya maruz kalma gibi birçok durum sperm hareketliliğini olumsuz etkileyebilir.

5. Sperm morfolojisi bozukluğu gebeliği etkiler mi?
Sperm morfolojisi, spermlerin şekil özelliklerini ifade eder. Morfolojik bozukluklar döllenme potansiyelini etkileyebilir. Ancak sonuçların sperm sayısı, hareketliliği ve çiftin diğer üreme özellikleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

6. Varikosel erkek kısırlığına neden olur mu?
Varikosel, testis çevresindeki toplardamarların genişlemesidir ve bazı erkeklerde sperm üretimi ile sperm kalitesini olumsuz etkileyebilir. Her varikosel vakası kısırlığa yol açmadığı için tedavi gereksinimi kişiye özel değerlendirilir.

7. Menide hiç sperm bulunmaması ne anlama gelir?
Menide sperm hücresinin bulunmamasına azospermi denir. Bu durum sperm üretimindeki bir problemden veya spermin dışarı taşınmasını sağlayan kanallardaki tıkanıklıktan kaynaklanabilir. Nedenin belirlenmesi için ayrıntılı değerlendirme gerekir.

8. Sigara ve alkol sperm kalitesini etkiler mi?
Sigara kullanımı ve özellikle yüksek miktarda alkol tüketimi erkek üreme sağlığını olumsuz etkileyebilir. Sağlıklı beslenme, uygun vücut ağırlığının korunması ve zararlı alışkanlıkların azaltılması genel üreme sağlığının desteklenmesine katkıda bulunabilir.