Tüp Bebek Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

İlaç teknolojisindeki gelişmeler sayesinde bugün kısırlık alanında birçok yeni ve etkin ilaç bulunmaktadır. Bu ilaçların amacı overlerde yeterli büyüklük ve sayıda folikül gelişimini sağlayıp, gebelik oranını arttırmayı sağlamaktır. Özellikle yardımcı üreme tekniklerinde (IVF, ICSI) birden fazla folikül elde edilmesi başarı için çok önemli etkenlerden biridir. Yumurtalıkların uyarılması için, yumurta üretiminden sorumlu olan, FSH (folikül stimüle eden hormon) ve LH (luteinize eden hormon) adlı hormonlar kullanılır.

Klomifen

FSH salınımını arttıran Klomifen, kısırlık tedavisinde kullanılmaya başlanan ilk ilaçlardandır. Tablet şeklinde satılan ilaç, hekiminizin belirlediği günlerde kullanılır ve overlerde birden fazla folikül gelişimini sağlayabilir.

Human Menopozal Gonadotropinler (HMG)

Menopoz sonrası kadınların idrarından saflaştırılarak elde edilen, FSH ve LH hormonlarını birlikte içeren ilaç, IVF ve ICSI için yumurtalıkların uyarılması ve birden fazla folikül elde edilmesi için uygulanmaktadır. Günlük deri altı enjeksiyonu olarak kullanılır.

Uriner FSH

Menopoz sonrası kadınların idrarından saflaştırılarak elde edilen, sadece FSH hormonu içeren ilaç, IVF ve ICSI için yumurtalıkların uyarılması ve birden fazla folikül elde edilmesi için kullanılmakta ve günlük deri altı enjeksiyonu olarak uygulanmaktadır.

Rekombinant FSH

Rekombinant FSH preparatları %100 olarak saftır ve genetik mühendislik sayesinde laboratuvar şartlarında üretilmektedir. Amacı FSH ile yumurtalıkları uyararak birden fazla folikül gelişimini sağlayıp, IVF ve ICSI için birden fazla yumurta elde etmektir. Subkütan (deri altına) enjeksiyonla uygulanan ilacın artık otomatik doz ayarı yapan kalem şeklinde olanları da bulunmaktadır.

Gonadotropin Relasing Hormon Agonistleri (GnRHa)

Hipofiz bezinden FSH ve LH hormonu salgılanmasına yardımcı olan ve beyindeki hipotalamus adlı merkezden salınan Gonadotropin serbestleştirici (İngilizce releasing) hormonun sentetik halde elde edilen formudur. Kullanım tipleri arasında iğne veya burundan sprey olarak alınabilenleri de mevcuttur.

LH’nın (Luteinize edici hormon) erken yükselmesi, yardımcı üreme teknikleri ile tedavideki çok önemli sorunlardan biridir. Bu durum foliküllerin tahmin edilen süreden önce çatlayıp, sayı ve kalite olarak yeterli yumurta elde edilme şansını azaltmasına yol açmaktadır. GnRH analoglarının uygulanması, yumurtalıkların hormonal olarak uyarımı sırasında, vücudun salgıladığı LH hormonunun bu erken yükselişini önlediğinden, sayı ve kalite açısından düşük yumurtaların elde edilmesi şansını en aza indirir. Kliniğimizdeki tedavilerde artık kullanılmamaktadır.

GnRH Antagonistleri

Fonksiyon olarak GnRH analogları ile aynı etkiye sahip olsa da, etki gösterme ve kullanım süresi daha kısa olduğundan, hastaların merkeze gelecekleri gün sayısını düşürmekte, bu da tedavinin maliyetini azaltmaktadır. Enjeksiyon sayısının daha düşük olması da bir diğer avantajıdır. İlacın dozu, başlama günü ve kullanım süresi hekiminiz tarafından belirlenir.

Human Koryonik Gonadotropini (Çatlatma iğnesi)

Yumurta toplanmasından yaklaşık olarak 35-36 saat önce enjekte edilir ve bu enjeksiyondan tahmini 36-38 saat sonra folikül çatlaması meydana gelerek yumurtalar salınır. Bu hormonun etkisi büyümüş foliküller içindeki yumurtaları olgunlaştırarak döllenmeye hazırlamak ve progesteron salgılanmasını başlatmaktır. Doğal bir hormon olan LH’a benzeyen bu ilaçlar, kadında yumurtanın çatlamasına sebep olur. HCG enjeksiyonunun zamanlaması çok önemli olduğundan mutlaka belirtilen zamanda uygulanmalıdır.

Progesteron

Rahim içini döşeyen ve döllenen yumurtanın yerleştiği endometrium tabakasının sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan bu hormon yeterli olarak salınamaz ise embriyonun endometriuma sağlıklı olarak yerleşmesi mümkün değildir. Bu yüzden IVF ve ICSI işlemlerinde endometriumu desteklemek için bu hormon dışarıdan verilmektedir. Luteal faz desteği adı verilen tedavinin, ağızdan tablet, vajinal ovül ya da cilt altı iğne formları vardır. Progesteron desteğinin başlama zamanı, dozu ve ne kadar süre kullanılacağı hekiminiz tarafından belirlenir; ilacı hekiminize danışmadan bırakmayınız. Olası yan etkiler hakkında hekiminizden bilgi alabilirsiniz.

Letrazol

Yumurta gelişimi zor olacak hastalarda kullanılan ilaç, tablet formundadır; başlama günü, dozu ve kullanım süresi hekiminiz tarafından belirlenir.

Diğer ilaçlar

• Folik asit: Bebekte nöral tüp defekti riskini azaltmak için önerilen bir vitamindir; doz hekiminiz tarafından belirlenir.
• Prolaktin düşürücü ilaçlar: Prolaktin hormonu yüksek olan hastalarda kullanılır; doz ve kullanım sıklığı hekiminiz tarafından belirlenir.