Polikistik Over Nedir?
Yazan Dr. Elif Güler Ergin, Laboratuvar Direktörü
Son güncelleme:
Polikistik over sendromu kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıktır. %4-7 arasında görülme sıklığı bildirilmektedir. Sebepleri tam olarak bilinmemektedir. Genetik geçişli olabileceği düşünülmektedir.
Polikistik overli kadınlar adet düzensizliği, tüylenme artışı, yumurtlama bozukluğu artışı sebebiyle çocuk sahibi olamama yanında obezite, insülin direnci, kan şekeri düzensizliği, kan yağlarında bozulma gibi metabolik riskler de taşır. Polikistik over sendromlu kadınlarda rahim kanseri ve kalp damar hastalıkları riskleri artar. Sadece üreme sağlığı değil genel sağlık durumu da etkilenir.
Polikistik overde yumurtalıkta çok sayıda küçük kistçikler şeklinde öncü yumurta vardır. Normalde kadında öncü yumurtalardan 1 tanesi yeterli büyüklüğe ulaşıp çatlar, yumurtlama oluşur. Polikistik overli kadınlarda ise çok sayıdaki öncü yumurtaların hepsi büyümeye çalışır, ancak hiçbirisi yeterli büyüklüğe ulaşamaz ve yumurtlama gerçekleşemez.
Polikistik over tanısı nasıl konulur?
Bir hastaya polikistik over sendromu tanısı koymak için muayene, ultrason ve kan tahlilleri yapılması gerekir.
Polikistik over tanısı konulabilmesi için;
1.Yumurtlama bozukluğu,
2.Klinik veya kan tahlillerinde androjen fazlalığı bulguları (sivilcelenme, tüylenme, ciltte yağlanma, saç dökülmesi),
3.Ultrason muayenelerinde polikistik yumurtalık görünümü bulgularından 2 tanesinin olması gerekir.
Polikistik over sendromu tedavi edilebilir mi?
Polikistik over sendromunda tedavi seçenekleri kadının çocuk sahibi olma isteğine göre değişir. Çocuk sahibi olma isteği yoksa doğum kontrol hapları, tüylenme ve adet düzensizliği tedavisinde kullanılır. İnsülin direnci olan hastalarda şeker düzenleyiciler önerilir. Kilolu olan polikistik over sendromlu hastalara kilo verme ve hayat stilini düzenlemeye yönelik önerilerde bulunulur.
Çocuk sahibi olmak isteyen polikistik over sendromlu kadınlara yumurtlama sağlayıcı tedaviler uygulanır, bu tedavilerle cevap alınamazsa tüp bebek tedavisine geçilir.
Polikistik over hastasıyım tüp bebek yaptırabilir miyim?
Polikistik over hastaları yumurta sayıları çok fazla olduğundan, tüp bebek tedavisi için en uygun hasta grubundan biridir.
Tüp bebek tedavisinde polikistik overli kadınlar genellikle yaşıtlarına göre daha düşük dozda ilaç kullanır, fazla yumurta geliştirirler. Ancak hiperstimülasyon (aşırı yumurtalık uyarılması) riski nedeniyle yakından takip edilmeli, kişiselleştirilmiş doz ve çatlatma iğnesi kullanılmalıdır. Buna rağmen OHSS (Overyen Hiperstimülasyon Sendromu-Aşırı Yumurtalık Uyarılması) riski varsa embriyolar dondurulup rahim dinlendirildikten sonra transfer edilmelidir.
Polikistik over hastalarında tüp bebek başarı oranı nedir?
Rezervin iyi olması ve embriyo seçme şansının fazla olması dolayısıyla polikistik overli hastalar tüp bebek tedavisiyle yüksek gebelik şansı taşırlar. %60-70 gebelik şansı verilebilir.
Polikistik over hastaları yumurta dondurmalı mı?
Polikistik over hastalarının yumurtalık rezervi iyi olduğu için genç yaşta yumurta dondurulmasına gerek yoktur.
Polikistik over hastaları hamile kalabilir mi?
Polikistik over hastası olup düzenli adet gören kadınlar bazen kendiliğinden de gebe kalabilmektedir. Yumurtlama bozukluğu ve adet düzensizliği varsa yumurtalama tedavileri yapılır. Bu tedaviyle gebelik elde edemeyenlerde de tüp bebek tedavisi uygulanır.
Sık Sorulan Sorular
Polikistik over sendromu olanlar hamile kalabilir mi?
Evet. Polikistik over sendromu olan birçok kadın kendiliğinden veya uygun tedavilerle hamile kalabilir. Özellikle yumurtlama düzensizliği varsa yumurtlamayı sağlayan tedaviler uygulanabilir. Bu yöntemlerle gebelik elde edilemediğinde tüp bebek tedavisi değerlendirilebilir.
Polikistik over sendromu kısırlığa neden olur mu?
PCOS, yumurtlama bozukluğuna yol açarak hamile kalmayı zorlaştırabilir. Ancak PCOS tanısı, kadının çocuk sahibi olamayacağı anlamına gelmez. Tedavi hastanın yaşı, yumurtalık rezervi, yumurtlama durumu ve eşlik eden diğer faktörlere göre planlanır.
Polikistik over sendromunda adet düzensizliği neden olur?
PCOS'ta yumurtaların düzenli olarak gelişip çatlayamaması yumurtlama düzenini bozabilir. Bunun sonucunda adetlerin seyrekleşmesi, düzensizleşmesi veya bazı dönemlerde uzun süre adet görülmemesi ortaya çıkabilir.
Polikistik over sendromu olanlar tüp bebek yaptırabilir mi?
Evet. Yumurtlama tedavileriyle gebelik elde edilemeyen veya tüp bebek gerektiren başka bir infertilite nedeni bulunan PCOS hastalarına tüp bebek tedavisi uygulanabilir. Yumurtalıkların ilaçlara yüksek yanıt verme ihtimali nedeniyle tedavinin kişiye özel planlanması önemlidir.
PCOS hastalarında tüp bebek tedavisinde OHSS riski artar mı?
PCOS hastalarında yumurtalıklarda çok sayıda folikül bulunabildiği için yumurtalıkların uyarıcı ilaçlara aşırı yanıt verme ve OHSS (Overyan Hiperstimülasyon Sendromu) gelişme riski artabilir. Bu nedenle ilaç dozları ve çatlatma iğnesi kişiye özel belirlenir ve hasta yakından takip edilir. Gerekli durumlarda embriyolar dondurularak transfer daha sonraki bir döneme ertelenebilir.
Polikistik over sendromunda kilo vermek hamile kalmayı kolaylaştırır mı?
Fazla kilosu olan PCOS hastalarında sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kilo kontrolü metabolik sağlığın iyileştirilmesine ve yumurtlama düzeninin desteklenmesine yardımcı olabilir. Kilo verme gerekliliği ve hedefi kişiye özel değerlendirilmelidir.
Polikistik over sendromu olan kadınların yumurtalık rezervi yüksek midir?
PCOS hastalarında ultrasonografide çok sayıda küçük folikül görülebilir ve AMH düzeyi yüksek olabilir. Ancak yüksek AMH veya fazla folikül sayısı tek başına yumurta kalitesinin ya da gebelik şansının yüksek olduğunu göstermez. Özellikle kadın yaşı, yumurta kalitesi açısından önemli bir faktördür.
Polikistik over sendromu tamamen geçer mi?
PCOS uzun dönemli takip gerektirebilen hormonal ve metabolik özellikleri olan bir sendromdur. Belirtiler yaşam tarzı düzenlemeleri ve gerektiğinde ilaç tedavileriyle kontrol altına alınabilir. Tedavi; adet düzensizliği, tüylenme, metabolik sorunlar veya gebelik isteği gibi kişinin önceliklerine göre planlanır.
Polikistik over sendromu olanlar yumurta dondurmalı mı?
PCOS tanısı tek başına yumurta dondurma gerekliliği oluşturmaz. Yumurta dondurma kararı kadının yaşı, çocuk sahibi olmayı planladığı zaman, yumurtalık rezervi ve kişisel/tıbbi koşulları birlikte değerlendirilerek verilmelidir.








